خط مشی گذاری حرفه ای

«ستیز من تنها با تاریکی است، من برای نبرد با تاریکی شمشیر نمی‌کشم، چراغ می افروزم» (زرتشت)

(این برگه در حال به روز رسانی است…)

کتب بسیار خوبی برای فراگرفتن مبانی نظری خط مشی تالیف شده است که در نگاشتهای قبلی هم فارسی و هم انگلیسی به آن اشاره کرده ام. بنده نیز با توجه به دانش محدود خود سعی خواهم کرد که به صورت هر چه ساده تر، مفاهیم مورد نظر ادبیات خط مشی را با کمک شما عزیزان توضیح دهم.

محور اصلی مطالب این وبلاگ، تمرکز بر تحلیل خط مشی خواهد بود؛ به نظرم، تحلیل خط مشی مانند منشور سه ضلعی است که پویایی خط مشی (Policy Dynamic) را توصیف، تبیین و پیش بینی می کند.

Policy_Analysis_as_a_ Prism_Aryan-Azimi تحلیل خط مشی به مثابه منشور (منبع تصویر: کاور آلبوم طرف تاریک ماه از پینک فلوید)

سه ضلع اصلی برای تحلیل خط مشی شامل مباحثی مربوط به تدوین، اجرا و ارزیابی خط مشی هاست. این سه ضلع مبتنی بر فرایند کلی خط مشی گذاری نیز است. بخش دیگری نیز تحت عنوان تغییر خط مشی شامل مباحثی که موجب میشوند فرایند تدوین، اجرا و ارشیابی مانند حلقه ای تکرار شود.

یک تحلیل خوب خط مشی، ضمن برخورداری از ویژگی توصیفی، روابط علی میان پدیده ها را مشخص کرده و به مخاطبان کمک می کند تا بتوانند رخدادها و شرایط آتی را پیش بینی و کنترل نمایند.

برای مطالعه بیشتر، می توانید بر روی هر سطر کلیک فرمایید.

الف. خط مشی عمومی، تاریخچه و مفاهیم

  • تعاریف خط مشی
  • تاریخچه خط مشی (سه دوره)
  • خط مشی عمومی، علمی میان رشته ای
  • سیاست و خط مشی
  • تفاوت عبارات و مفاهیم Policy Studies, Policy Science, Policy Analysis, Policy Process, Policy Evaluation, Policy Research
  • انواع خط مشی
  • انواع کالاها
  • سبک های تحلیل خط مشی
  • مدل های تحلیل خط مشی
  • الزمات ورود به بحث علمی در خط مشی
  • هفت گناه غیرقابل بخشش در تحلیل خط مشی

ب. شکل گیری خط مشی (Policy Formulation)

  • پیشنهادیه خط مشی (Policy proposal)
  • طرح خط مشی (Policy design)
  • مدل مثلث آهنین
  • مدل نخبگان قدرت (Power elite)
  • دستور کار عمومی و سازمانی
  • قیف علیت
  • چرخه دستورگذاری

پ. تجویز و اجرای خط مشی (Policy Implementation)

  • مدل های تصمیم گیری، عقلایی جامع، محدود و کارنگی
  • ابزارهای اجرا
  • معیارهای تجویز

ت. ارزشیابی خط مشی (Policy Evaluation)

  • مدل های ارزشیابی

ث. تغییر خط مشی (Policy Change)

  • تدریجی
  • IAD
  • پارادایم
  • Mixed Scanning
  • ایستون
  • یادگیری خط مشی
  • تعادل نقطه ای
  • چارچوب ائتلاف طرفداران (ACF)
  • مدل جریان های سه گانه

ج. سایر مباحث

  • پیشنهادیه خط مشی (Policy Proposal)
  • خط مشی پژوهش (Policy Research)
  • انوع خط مشی