رابطه ارزیابی، ارزشیابی و یادگیری در خط مشی عمومی

تقریبا در تمامی نظریه‌ها، چارچوب‌ها و مدل‌های فرایندی خط‌مشی‌گذاری عمومی،  مرحله پایانی به ارزیابی خط‌مشی عمومی ختم می‌شود. به طور کلی مرحله ارزیابی خط‌مشی به منظور تعیین میزان تحقق اهداف مقصود (و غیرمقصود)، مشخص کردن دلایل برای موفقیت و شکست، تخصیص (یا بازتخصیص) منابع، و بهبود خط‌مشی یا تصمیم برای خاتمه خط‌مشی‌هایی که دیگر کار نمی‌کنند، انجام می‌شود. ودونگ (۲۰۱۳)، شش مدل برای ارزیابی خط‌مشی عمومی معرفی کرده است.

سیاست «دمار همه را دربیار و فرار کن»

یکی از موضوعات مهم و محوری که جای آن در پژوهش های ما خالی است، توجه به نقش نهادهای فراملی و بررسی پیامدهای آن بر فرایند دستورگذاری و اجرای خطوط مشی کشور است (اگرچه در موضوعات علوم سیاسی به آن پرداخته شده است). بهترین نمونه آن را می توان در سیاست کلان اقتصاد مقاومتی مشاهده کرد. سیاستی که به دلیل تحریم های ظالمانه بلوک غرب با همراهی سایر کشورها وضع شده است.

دوگانه باوری در ساحت خط مشی

استادی را می شناسم که در موشکافی مطالب نظیر ندارد؛ با دانشجویانی در مقاطع ارشد و دکتری برخورد داشتم که دیدگاه های بی بدیلی را ارائه نموده اند؛ با عالمانی هم صحبت شده ام که از توانایی فوق العاده ای در تجزیه و تحلیل مسائل برخوردار بودند. اما گاهی اوقات از همین عالمان و اندیشمندان، حرف های متناقضی شنیدم که مرا میخ کوب کرده اند. به درستی به خاطر ندارم اما فکر می کنم در کتاب «خلقیات ما ایرانیان» از استاد جمالزاده، این پدیده توسط خارجی ها هم مشاهده شده بود. در این کتاب بیان شده بود که ایرانیان گاهی آنقدر با فراست صحبت می کنند که هوشمندی آنان باعث شگفتی است و گاهی از کم مایگی، تعجب مخاطب را بر می انگیزانند. برخلاف این نوشته، فکر می کنم مشکل از دوگانه باوری ما ایرانیان سرچشمه می گیرد.

کشک گذاری

چند ماه پیش، یکی از اساتید ترم یک کارشناسی خود را که به اتفاق، استاد راهنمای یکی از دوستانم بود را ملاقات کردم. ایشان از سابقه درخشانی در دانشگاه و کار در بدنه دولت در سطح عالی برخوردار هستند. می دانستم که کاملا مرا به یاد نمی آورد و فقط ممکن است چهره ام برایش آشنا باشد. پس از اتمام جلسه دفاع دوستم، خودم را به استاد معرفی و با ایشان احوال پرسی کردم. ازمن در مورد کار و پیشه ام سوال کرد. پاسخ دادم که «دانشجوام و در مقطع دکتری در حال گذراندن دوره خط مشی عمومی هستم». گویا اولش صدایم را نشنید و بنابراین دوباره پاسخم را تکرار کردم.  گفتند «چی؟ کشک گذاری؟»

اندیشکده های ناصواب خط مشی

اخیرا توجه و تمایل جوامع و حکومت ها به برخورد علمی با مسائل عمومی و راهکارهای پیشنهادی در دنیا بیشتر شده است. رشته خط مشی عمومی هرچه بیشتر به سمت تخصصی تر شدن در حال حرکت است و خوشبختانه کشور ما نیز از این قافله بی بهره نمانده است و حتی به نظر می رسد که درسالیان اخیر هم طرف تقاضا و هم طرف عرضه پژوهش های مرتبط با علوم اجتماعی بیش از پیش شده است؛ به خصوص در رشته خط مشی عمومی.

اگر این ممکت دست فلانیها بود

بارها و بارها شنیدم که می گویند «حیف، اگر این مملکت دست آلمانیها یا ژاپنی ها یا حتی کره ای ها بود … این می شد آن می شد»؛ اگرچه چنین گفته ها و شنیده هایی نشان هم و غم ایران دوستان به پیشرفت و تعالی کشور است اما وقتی این گفته ها را از زبان عالمان و روشنفکران می شنوم، تعجبم بیش از پیش می شود؛ وقتی با این دوستان هم کلام می شوید، آنان بحث خود را با نگاه ژرف خود به خرده گیری از فرهنگ مردم و تاثیر آن بر روند توسعه اقتصادی آغاز کرده و سپس با شاخه دادن به موانع فرهنگی موجود از طریق ارائه نمونه های فراوان، بحث خود را در نهایت با بیان اینکه «ازماست که بر ماست» خاتمه می دهند. نه اینکه بحث و استدلال این عزیزان نادرست باشد بلکه منظورم این است که نگاه برخی از ایشان، ساده و با خرده گیری صرف و خودشیفتگی زیاد همراه است.

معرفی منابع اصلی برای کنکور دکتری مدیریت

با توجه به اضافه شدن دو درس مبانی نظریه های مدیریت دولتی و خط مشی گذاری عمومی و درخواست مکرر دوستان در خصوص معرفی کتب منبع برای کنکور سال ۱۳۹۶ و نیز یکی شدن کنکور سراسری با دانشگاه آزاد، در این نگاشت قصد دارم که منابعی که به نظرم برای کنکور پیش رو مناسب است را معرفی کنم.

چی مهم است؟!

وقتی از خودم یا فرد دیگری می پرسیم «چی مهمه؟»؛ به دنبال پاسخی می گردیم که بتواند ما و تنها خودمان را اقناع کند. به طور کلی، پاسخ به این سوال شبیه پاسخ به سوالاتی مثل «برای چی زندگی می کنیم»، «داریم به کجا می‌رویم»، «آخرش چی میشه»، یا حتی «از زندگی چی می‌خواهیم» است یا اینکه حتی دسته دیگری از سوالات نظیر «چی داریم که ارزش جنگیدن داشته باشه؟»، «چی ملاک و خط کش خوب و بد است»، «چه چیز ارزش موندن داره» است.

تدوین طرح پژوهش: فرایند، نکته ها، نمونه ها

متاسفانه ابهام زیاد در مسیر انجام پژوهش موجب رنجش دانشجویان به خصوص در مقاطع تحصیلات تکمیلی شده است (قبلا از پیامد سوء ابهام زیاد را در رساله‌ها (پایان‌نامه) گلایه نمودم)؛ به نظر می رسد حتی مراجعه به استادان و پژوهشگران، مطالعه کتب مختلف روش شناسی و مراجعه به رساله ها و پژوهش های انجام شده نه تنها بر سردرگمی علاقه مندان برای انجام پژوهش نکاسته است بلکه مواجهه آنان با مسائل و پیچیدگی های مختلفی چون مباحث فلسفی در پژوهش، اهداف پژوهش و تنوع دیدگاه های نظری، انواع راهبرد ها و روش های پژوهش، و نکات مربوط به روایی و پایایی پژوهش، آنها را مضطرب تر نموده است. در این نگاشت قصد دارم تا هر آنچه از فرایند پژوهش یادگرفته ام را به اشتراک گذارم تا نه تنها از سوالات و راهنمایی های شما دوستان بهره مند شوم بلکه بتوانیم با همفکری هم یه یک چارچوب مشخص نیز برای انجام پژوهش دست پیدا کنیم.

متنی که میخواهید برای جستجو وارد کرده و دکمه جستجو را فشار دهید. برای لغو دکمه ESC را فشار دهید.